sobota, 2 stycznia 2021

Wystawa, która była blisko

 W zasobach Narodowego Archiwum Cyfrowego znalazłem ciekawe fotografie. Przedstawiają one robotników podczas prac związanych z przygotowaniem terenu pod Wystawę Ogólnopomorską. Na zdjęciach wykonanych w 1939 roku w pobliżu ulic Żeglarskiej i Unii Lubelskiej widoczne są mi.in.  Mosty kolejowe w kierunku Jachcic, tereny dzisiejszego Tyco Electronics, dawna zajezdnia tramwajowa. W dali wieża kościoła na Placu Piastowskim oraz tyły kamienic przy ulicy Dworcowej. 
 
 Niwelacja terenu pod budowę Wystawy Ogólnopomorskiej.
Widoczne mosty kolejowe. NAC/1939
 
  Wybuch II wojny światowej pokrzyżował plany milionom ludzi na świecie. Zawieszone zostały pomysły, przedsięwzięcia i inwestycje. Jednym z nich była planowana na rok 1941 Wystawa Ogólnopomorska w Bydgoszczy. 24 lutego 1939 roku minister przemysłu i handlu udzielił miastu koncesji na urządzenie Wystawy Ogólnopomorskiej w Bydgoszczy w czasie od 15 maja do 15 sierpnia 1941 roku. Według koncesji wystawa miała objąć całokształt dorobku Wielkiego Pomorza i wytwórczości przemysłowej, rolniczej, rzemieślniczej, naukowej, kulturalnej, itd.  Jak donosił Dziennik Bydgoski  z dnia 12 marca 1939 roku Zarząd Miejski już w części zmontował aparat wystawowy, angażując kierowników technicznych i handlowych. Tereny miały być bardzo rozległe i jedna część miała ciągnąć się od ulicy Królowej Jadwigi do mostów kolejowych i miała stanowić cześć reprezentacyjną wystawy. Natomiast druga część wystawy znajdować się miała na Jachcicach i przeznaczona była na pomieszczenie wystawy rolniczej i wesołego miasteczka. 
 
 Niwelacja terenu pod budowę Wystawy Ogólnopomorskiej.
Fabryka Ciszewskiego, później Eltra. 
Dzisiaj Tyco Electronic  NAC/1939
 
  Dzięki sprzyjającej pogodzie w ciągu sześciu tygodni zatrudnieni robotnicy uporządkowali i zniwelowali teren pod wystawę, a w najbliższym czasie przystąpiono do budowy pawilonów według gotowego już planu.

 Niwelacja terenu pod budowę Wystawy Ogólnopomorskiej.
Widoczne tyły kamienic przy ul. Dworcowej. NAC/1939
 
  Wystawa miała zobrazować wysiłki w usprawnieniu administracji państwa i samorządu, a nadto wykazać bezsprzecznie polskość Pomorza. Przedsięwzięcie miało pokazać korzyści płynące z dostępu Rzeczpospolitej do morza, przy równoczesnym wykazaniu konieczności wzrostu żeglugi na naszych drogach wodnych łączących bliższe i dalsze zaplecze z polskim Bałtykiem. 

 Niwelacja terenu pod budowę Wystawy Ogólnopomorskiej.
Budynek zajezdni tramwajowej NAC/1939
 
  Ówczesny prezydent Bydgoszczy Leon Barciszewski pytany przez redaktora Dziennika Bydgoskiego z dnia 15 marca 1939 roku o to, kto jest właściwie inicjatorem Wystawy Bydgoskiej odpowiedział: 
 
- "Panie Redaktorze, to właściwie trudno ustalić. W każdym razie inicjatorem jest sama Bydgoszcz. Wkrótce po objęciu przeze mnie urzędowania spotkałem się z tą myślą w kołach przemysłowych, kupieckich i rzemieślniczych. Myśli te nie były wówczas wyraźne i jasne, ale wszyscy byli zdania, że Bydgoszcz powinna coś zrobić".     

 
 Niwelacja terenu pod budowę Wystawy Ogólnopomorskiej.
Drugi o prawej Leon Barciszewski. NAC/1939
 

  Została ustalona forma organizacyjna Wystawy. Miała ona charakter "kombinowany". Z jednaj strony działała spółka udziałowa w oparciu o autorytet miasta Bydgoszczy w charakterze czynnika wykonawczego, z drugiej strony występował komitet, jako czynnik obywatelski w charakterze organu doradczego. Była to forma najodpowiedniejsza albowiem zapewniała ona zharmonizowanie wysiłków wszystkich przedstawicieli życia gospodarczego i społecznego około dzieła, które miało być godne Wielkiego Pomorza.

Wywiad z panem dyrektorem Gendaszkiem
Dziennik Bydgoski 19 marca 1939 roku

 Do pomysłu zorganizowania wielkiej wystawy w Bydgoszczy powrócono w 1946 roku.  Zorganizowano wówczas Pomorską Wystawę Przemysłu, Rzemiosła i Handlu, ale w innym miejscu.

Źródła: Dziennik Bydgoski, Narodowe Archiwum Cyfrowe